2023 yılı teknoloji sektörü için korkunç bir yıldı. 2024 yılı biraz daha iyi sayılsa da işten çıkarma izleme sitesi Layoffs.fyi’nin verilerine göre, 2024’te dünya çapında 519 teknoloji şirketi tarafından toplam 149.006 çalışanın işten çıkarıldı.
Yaklaşık 1.190 teknoloji şirketi geçen yıl en az 264.220 çalışanı işten çıkardı. Listede Google, Microsoft, Amazon, Meta ve Salesforce gibi büyük BT şirketlerinin isimleri yer alıyor.
Google: Bu yılın Mayıs ayında teknoloji devi Google, maliyetleri düşürmek için çekirdek ekiplerinden en az 200 çalışanını işten çıkardı. Alphabet, Flutter, Dart ve Python ekiplerinde işten çıkarmalar duyurarak 2023’te zaten personel sayısını azaltmıştı.
Amazon: Yapay zeka ve otomasyona odaklanmak için 2022 ve 2023’te 27.000’den fazla çalışanı işten çıkardı. Ekim 2024’te CEO’su Andy Jassey, Amazon’un bireysel katkıda bulunanların yöneticilere oranını artırmak için yaklaşık 14.000 yönetici pozisyonunu sonlandıracağını duyurdu.
eBay: Bu yılın Ocak ayında eBay, işletme büyümesini geride bırakan maliyetleri azaltmak için tam zamanlı işgücünün yaklaşık %9’unu oluşturan 1.000 çalışanı işten çıkardı. Ayrıca, ekipleri düzene sokmak için alternatif işgücüyle olan sözleşme sayısını da azalttı.
Meta: Facebook’un ana şirketi Meta, 2022’de 11.000, 2023’te ise 10.000 kişiyi işten çıkarmıştı. Ekim 2024’te WhatsApp ve Instagram ekiplerinden daha fazla işten çıkarma yapacağını duyurmuştu ancak kesin sayıyı doğrulamadı.
Microsoft: Bu yılın Ocak ayında Microsoft, oyun birimindeki 1.900 çalışanı işten çıkardı. Haziran ayında Azure da dahil olmak üzere farklı iş dikeylerinde 1.000’den fazla çalışanı işten çıkardı. Eylül ayında çoğunluğu Activision Blizzard’da olmak üzere 650 kişiyi daha işten çıkardığını duyurdu.
Intel: Ağustos 2024’te çip üreticisi, işgücünün %15’ine denk gelen yaklaşık 15.000 kişiyi işten çıkaracağını duyurdu. Amaç, maliyetleri yeniden düzenlemek ve Nvidia ve AMD gibi rakiplerine karşı konumunu canlandırmak.
Dropbox: Bulut depolama hizmeti, işini daha verimli hale getirmek için küresel işgücünün yaklaşık %20’sine denk gelen 528 çalışanını işten çıkaracağını duyurdu.
Teknoloji şirketleri neden işten çıkarma yapıyor?
Artan enflasyon, jeopolitik çatışmalar ve demografik değişimlerle birlikte küresel ekonomi, iş dünyasını giderek daha fazla yeniden şekillendiriyor.
Teknoloji şirketleri, artan faiz oranları ve durgunluk korkusu gibi ekonomik zorluklar nedeniyle 2022’den beri işten çıkarmalar duyuruyor. Bu şirketlerin çoğu, talebi karşılamak için Covid-19 salgını sırasında fazla sayıda çalışan işe aldıkları için artık aşırı personel çalıştırıyor.
Ayrıca, yapay zeka teknolojilerindeki ilerleme, dünya çapında BT işleyişinin ve operasyonlarının yüzünü değiştirerek daha akıllı, daha verimli sistemler ve çözümler uyguluyor. AI teknolojisi, öngörücü bakımı geliştirdi, genel performansı iyileştirdi ve kesinti süresini azalttı. Yapay zeka işletme işleyişine daha fazla entegre hale geldikçe BT sektöründe yaygın dönüşümlere yol açacaktır. AI ayrıca üretkenliği artıracak ve insanlara daha iyi veri analitiği ve kişiselleştirilmiş önerilerle yardımcı olacaktır.
Yapay zeka ekonomileri ve işleri etkiliyor
California Miramar Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırmaya göre, yapay zeka ilerlemesinin küresel olarak işlerin %40’ını etkilemesi ve ekonomileri etkilemesi muhtemeldir. Ancak, endüstrileri dönüştürürken aynı zamanda yeni işler de oluşturacaktır. Gelişmiş ekonomilerde, çoğu iş yapay zeka entegrasyonundan ve üretkenlik artışından faydalanabilir.
İşten çıkarmaların yeni gerekçesi yeniden yapılanma
2024 yılında, durgunluğun hala varlığını sürdürdüğü bir dönemde soru, daha fazla işten çıkarma olup olmayacağı kadar, şirketlerin parçalanmış kariyerler ve kırılmış güven izleri bırakmadan, insanlık ve sorumlulukla bu süreci nasıl yönetebilecekleridir? İşten çıkarmalarda usulüne uygun davranmak, düzenlemelere uymak ve adaleti ön planda tutmak, kötü yönetilen işten çıkarmalardan kaynaklanan olası davaları ve hukuki sorunları önleyecektir. Belli ki dünyada ve Türkiye’de yeniden yapılanma fırtınası önünüzde beliriyor. Yeniden yapılandırmanın “nasıl”ının “neden”i kadar önemli olduğunu işgücüne açıklamak gerekiyor.